'Ik vond het heel fijn om weer even de verpleegkundige te zijn en niet degene te zijn die problemen had'

Liza van der Veeken is 32 jaar oud en moeder van twee kinderen, Jens is net zes geworden en Gijs is drie. Ze werkt drie dagen per week als docent aan de Hogeschool van Amsterdam, waar ze lesgeeft aan de opleiding verpleegkunde. Met haar achtergrond als verpleegkundige in de psychiatrie richt ze zich voornamelijk op vakken die gerelateerd zijn aan de psychiatrie. Naast haar werk als docent heeft ze ook haar eigen bedrijf voor zorgverleners. Ze gelooft sterk in de uitspraak: 'Goede zorgverlening begint bij goede zelfzorg', aangezien veel zorgverleners hier moeite mee hebben, helpt Liza zorgverleners om goed voor zichzelf te zorgen.

Je hebt een achtergrond in de psychiatrische zorg. Herkende je de symptomen snel toen je ze kreeg?

“Nee, voor mij werd de diagnose pas gesteld vijf en een halve maand nadat Jens geboren was. In het begin had ik eigenlijk niet zo veel last van depressieve klachten. Althans, ik had wel last van somberheid, maar ik kon het zelf niet zo goed herkennen.”

“Ik had vooral veel gedachten naar Jens toe, dat ik hem iets wilde aandoen. En dat werd gedurende de tijd steeds erger. In eerste instantie dacht ik: hou even je mond, tot uiteindelijk dat ik hem uit het raam wilde gooien en een kussen op zijn hoofd wilde duwen, omdat ik het niet meer aankon. Maar blijkbaar waren dat voor mij niet voldoende signalen om te beseffen dat het niet goed met me ging. Ik zat in een soort overlevingsmodus van constant maar doorgaan. Pas toen ik suïcidaal werd, dacht ik: dit is niet oké. Toen ben ik de volgende ochtend naar de huisarts gegaan en werd de diagnose postnatale depressie gesteld.”

Hoe voelde het om als zorgverlener ineens aan de andere kant te staan?

"Ik herinner me nog dat het echt voelde als een soort falen. Na mijn verlof ben ik in eerste instantie weer aan het werk gegaan, terwijl het eigenlijk niet goed met me ging. Toen had ik dat nog niet door en vond ik het heel fijn om weer even de verpleegkundige te zijn en niet degene te zijn die problemen had. En om te moeten toegeven dat het niet goed met me ging, terwijl ik dagelijks mensen hielp en allerlei tips gaf over wat hen zou kunnen helpen, voelde echt als falen.”

Je hebt onlangs een boek over je ervaringen uitgebracht. Wat heeft je doen besluiten om een boek te gaan schrijven?

"In eerste instantie was het helemaal niet mijn bedoeling om een boek van uit te brengen, maar om voor mezelf op te schrijven wat er vijf jaar geleden eigenlijk allemaal gebeurd was.

“Toen ik zelf aan het herstellen was, heb ik wel boeken gelezen over postnatale depressie, maar die behandelen voornamelijk het perspectief van een buitenstaander - wat er allemaal kan gebeuren en welke processen er plaatsvinden, of wat er nodig is om te herstellen. Voor zover ik wist, was er geen enkel boek geschreven dat laat zien wat iemand nu werkelijk beleeft.”

“Mijn boek was geschreven in de vorm van een dagboek en ik dacht: dit is zo'n open en eerlijk verhaal. Ik denk dat mensen die dit hebben meegemaakt, of zorgverleners die met deze patiënten te maken krijgen, hier veel aan kunnen hebben voor henzelf, of om als zorgverlener inzicht te krijgen in wat iemand werkelijk doormaakt. Dit heb ik ook teruggekregen van mensen die zich in deze situatie bevinden, om een beetje steun te vinden en te weten dat ze niet alleen zijn. Dat is uiteindelijk de reden waarom ik besloot het uit te brengen."

Heb je advies voor zorgverleners die worstelen met mentale problemen?

“Ja, ik denk dat de uitspraak: 'Goede zorgverlening begint bij goede zelfzorg', iets is waarvan we allemaal wel weten dat het belangrijk is, maar dat niet iedereen naleeft. Omdat we denken: ik kom later wel. En heel veel zorgverleners zetten zichzelf, niet op de tweede, maar misschien zelfs op de 38e plek.”

“Mijn nummer één tip is om, om hulp te vragen. En waar zorgverleners goed zijn in het bieden van hulp, zijn ze vaak minder goed in het vragen om hulp. We zijn vaak bang dat anderen nee zullen zeggen en dat we zwak zullen lijken. Dat was altijd mijn overtuiging, maar ik heb mogen leren dat het juist heel sterk en krachtig is om hulp te vragen. En dat anderen het soms ook heel fijn vinden om eindelijk een keer hulp te mogen geven. Dat zien we vaak zelf niet, omdat wij altijd degene zijn die hulp geven. Ik denk dat om hulp vragen misschien wel het mooiste is wat je jezelf kunt geven.”