'Ik vond het altijd mooi hoe ouders en cliënten mij meenamen in hun cultuur, tradities en gewoontes'

Vertel eens... 

Ik had in cursussen wel het een en ander geleerd over verschillende culturen en ook gewerkt op een dagbesteding waar mensen werkte met een (licht) verstandelijke beperking uit allerlei culturen. Bij de dagbesteding draaide alles om cultuur en vierden we alle bijzondere dagen uit elke religie. 

Toen ik net werkte op de dagbesteding voor mensen met een lichte beperking uit allerlei culturen, wist ik echt heel weinig van andere culturen. Er ging een wereld voor mij open. Ik ben zelf opgegroeid in een klein dorpje waar er niet zo veel mensen woonden vanuit andere culturen. Er woonde één Turks gezin bij mij in de straat en dat was het dan. 

Toen ik eenmaal bij de dagbesteding werkte, was ik vooral nieuwsgierig. Ik vond het altijd mooi hoe ouders en cliënten mij meenamen in hun cultuur, tradities en gewoontes. Hoe leuk zij het vonden om te vertellen over hun gewoontes, eten, de reis naar Nederland en hun religie. Ik had een collega die veel verhalen vertelde over het leven in Suriname en ik was altijd onder de indruk van de verhalen die hij vertelde. Ik luisterde graag naar de verhalen die hij vertelde. Ook werd ik weleens uitgenodigd bij familie thuis als er iets bijzonders was. Als ik dan bij de familie thuiskwam, vonden de andere familieleden het vaak ook leuk om mij uit te leggen waarom bepaalde rituelen waren, wat het verhaal achter de vieringen was en wat voor eten er op tafel stond. Ik heb daar zo veel van geleerd. En ik merkte dat door mijn oprechte interesse en de vele vragen die ik stelde, de mensen zelf ook opener werden in het gesprek.

Maar toen ik in de gezinsbegeleiding ging werken, kwam ik nog meer bij de gezinnen thuis. En leerde ik nog veel meer over de verschillende culturen waar mensen vandaan kwamen. Normaal gesproken kom ik, in mijn privé, echt niet zomaar bij zoveel verschillende mensen thuis. Nu kwam ik overal binnen. Maar ik leerde ook dat ieder gezin het op hun eigen manier beleefde. Logisch zul je denken. Dat besefte ik mij toen ook. 

Zo heb ik jaren bij een Marokkaans gezin gewerkt. Altijd keek ik even in de keuken als de moeder aan het koken was. Ze kon zo heerlijk koken en als ik dan om het recept vroeg, bleek dat een traditie te zijn binnen de familie die van moeder op dochter werd overgebracht. Ik kreeg wel het recept, maar dat was niet zoals ik gewend was om een recept te delen. Een handje rijst en een kopje meel. Als ik dan vroeg om de hoeveelheid, keek moeder mij aan dat het zo Hollands was. 'Het is een gevoel', zei ze dan. Samen stonden we dan te lachen. Ik heb nog weleens geprobeerd één van haar recepten na te maken, maar zo lekker als dat de moeder het maakte, is mij nooit gelukt...

Tot op de dag van vandaag kom ik in elk huis waar ik binnen kom met dezelfde open blik. Achter iedere deur zit een verhaal en leeft iedereen zijn leven op een manier die past bij hen. In mijn werk van nu, bij Veilig Thuis, kom ik natuurlijk vanuit een andere positie langs bij mensen. Maar alsnog is een stukje interesse in de mensen en hun leven altijd iets wat maakt dat je kan verbinden met iemand, dat je even dat stukje contact hebt met elkaar waardoor de sfeer al wat minder gespannen wordt. Zo kwam ik bij een ouder echtpaar binnen en ik was echt niet welkom. Ze wilde mij niet spreken, maar na wat uitleg waarom ik graag met ze in gesprek wilde, mocht ik één keer komen. De man bleek veel gereisd te hebben en ik zag in zijn huis foto's en allerlei voorwerpen uit allerlei landen. Ik stopte bij wat foto's aan de muur en vroeg of ik ze mocht bekijken. De man begon te vertellen en ik luisterde. De spanning zakte. Daarna hebben we een goed gesprek kunnen hebben over de zorgen die speelden en heb ik met ze meegedacht wat bij hen paste voor hulp om de situatie te verbeteren. Toen ik wegging, bleek ik toch niet zo verschrikkelijk, zei de man. Ik bedankte hem voor zijn openheid en zijn verhalen over zijn reizen. En doordat deze meneer kon vertellen over zijn manier van leven, zijn eigen cultuur, zijn wensen, was de deur open naar een volgende stap: hulp om de situatie waar zij in terecht gekomen te verbeteren. Het kost misschien in het begin iets meer tijd, maar uiteindelijk levert het zo veel meer op… Door even stil te staan en de tijd te nemen voor iemand zijn verhaal.