Hospiceverpleegkundige Esther - 'Hoe ze ook was, ze heeft bij mij een onuitwisbare indruk achtergelaten'

Toen ik nog in de thuiszorg, werkte verzorgde ik zijn moeder. Tenminste: ik trachtte dat want Annie liet zich niet zomaar verzorgen.Annie had psychiatrisch gedragsproblematiek. Dit was begonnen op haar 43e jaar. Ze zat toen in de tuin te zonnen en hoorde ineens een knak in haar hoofd. Sindsdien begon ze te veranderen en extremen op te zoeken. Annie heeft tot haar 73e jaar gefeest. Ze genoot van het leven en vooral de weekenden. Die bestonden uit kroegentochten, drankjes en gezelligheid met af en toe een opname in een psychiatrische instelling om weer tot rust te komen.

Ook had Annie veel medicatie zoals bijvoorbeeld Prozac. De ene keer voelde ze zich suf en de andere keer ging het weer goed. Door de sufheid was ze niet altijd stabiel op de benen. In één klap (een val van de trap) verloor ze haar vrijheid en kon alleen nog maar moeizaam een paar stappen achter de rollator lopen. Er restte Annie niets anders dan een teruggetrokken leven in haar huisje. Alleen de zondagen bij haar zoon, dat was het enige uitje wat ze nog had. 

Annie en Erich (haar zoon) hadden een haat-liefde relatie door het onvoorspelbare gedrag van zijn moeder. Zo sleepte Erich elke dag met boodschappen en het allerlekkerste eten wat hij zelf had bereid en aan de andere kant had Annie haar waterflesjes met jenever gevuld. Zo zorgde Erich voor leuke nieuwe kleding terwijl Annie weigerde om te douchen en hield haar versleten lievelingstrui het liefst eeuwig aan. Erich wilde haar zelfstandig thuis laten wonen met de hulp van thuiszorg terwijl Annie niets van de zorg moest hebben. 

Als ik bij haar binnenkwam, trof ik haar altijd hetzelfde aan: zittend op de bank met een peukkie in haar hand. Bij binnenkomst keek ze me achterdochtig en vooral chagrijnig aan. 'Ik hoef niks, ik heb mezelf al gewassen', zei ze met haar lage monotone stem en wilde dat ik het liefst zo snel mogelijk wegging. Ook trof ik Erich weleens bij haar aan als hij weer een vers bereide maaltijd bracht en hij als dank: 'Ik mot dat niet' naar zijn oren kreeg. Dan probeerde ik weleens te zeggen: 'Tjeee Annie, wat een lieve zoon heb jij dat hij dat voor je doet!' Maar Annie bleef dan stil en stak weer mokkig haar zoveelste sigaretje op die ze vaak uit haar handen liet vallen, waardoor Erich weer een hartverzakking kreeg. 

Ik liet me niet zomaar wegjagen en vond altijd wel een ingang bij Annie voor een praatje. Zo kwam ik erachter dat ze een enorm sarcastische humor bezat waar ik zelf ook wel een houtje van heb. Onze praatjes werden langer en gezelliger en ik zal ook nooit haar enorme harde schaterlach vergeten als ze weer één van haar verhalen vertelde over wat ze allemaal in haar leven had uitgevreten.

Zo bouwden Annie en ik, voor zover het kon, een vertrouwensband op. En na een paar weken lukte het mij om haar elke week wel een keer onder de douche te krijgen. De grootste uitdaging was om haar met haar tillift naar boven te lokken. Eenmaal daar, ging het altijd goed!

Ik heb Annie een jaar mogen verzorgen, totdat zij getroffen werd door een hartstilstand en dood werd gevonden. Erich heeft de zorgmedewerkers gelegenheid gegeven om afscheid van Annie te nemen waar ik dankbaar gebruik van heb gemaakt. 

Annie heeft haar zoon een hoop zorgen en strijd bezorgd, maar op de manier waarop zij opgebaard lag in haar eigen huis was voor mij veelzeggend. Daar lag ze, in haar eigen woonkamer, op een bed omringd met prachtige bloemen. Achter haar had Erich een prachtig gedrapeerd gordijn opgehangen en overal brandden kaarsjes. Haar mond stond nog steeds eigenwijs met haar mondhoeken een beetje naar beneden, gewoon zoals zij was. Het was haar grootste wens geweest om in haar eigen huisje te sterven. De hele sfeer straalde liefde, rust en toewijding uit: Annie was weer vrij. 

'Is het nou werkelijk zo mooi je werk Esther? Je zal toch ook wel eens vervelende cliënten hebben of hele verdrietige familieleden? Zo mooi kan het toch niet allemaal zijn?', was de vraag van haar zoon. 

'Nee Erich, de mensen zijn niet altijd makkelijk waardoor je alles uit de kast moet halen om met ze om te kunnen gaan. Net zoals je moeder. Hoe ze ook was, ze heeft bij mij een onuitwisbare indruk achtergelaten. Annie, één van de lastigste mensen die ik heb meegemaakt, maar ook de meest hilarische! Het is mooi om een stukje van hun leven te mogen meebeleven. En achter elke traan door gemis van een dierbare, schuilt een mooie herinnering. Net zoals bij je moeder Annie, wat een prachtig mooi mens!'

Dit is Esther:

Ik ben Esther en werk na 18 jaar in de wijk sinds 2019 als hospiceverpleegkundige bij Careyn DWO/NWN. Het werken in een hospice brengt mij veel ervaringen, bijzondere momenten, inzichten en emoties. Schrijven helpt me om te verwerken wat ik allemaal meemaak. Met het delen van mijn verhalen wil ik graag het taboe rond de laatste fase van het leven doorbreken. Want we praten er niet graag over, weten er niet veel van en willen er al helemaal niet aan denken. De laatste levensfase is echter niet alleen verdriet, maar net zoals in het ‘normale’ leven is er ook lachen, genieten, huilen, sarcasme, lol, boosheid en ja, zelfs feesten. Ik schrijf verhalen en gedichten om deze fase van het leven in het licht te zetten. Meer verhalen lezen? Klik hier voor mijn Facebookgroep: ‘De laatste bladzijde -hospice verhalen en gedichten-.'