'Laat mij maar gaan, dan hebben jullie morgen nog een fijne kerst met elkaar'

Triagedienst

Daar zit ik dan aan het einde van mijn triagedienst op Tweede Kerstdag in de huiskamer van de PG-afdeling. Ik hoef pas 2 januari weer te werken. Nog even samen met een aantal collega's en bewoners aan tafel met een kopje koffie erbij. Met elkaar bijkomen van een druk weekend waarin veel is voorgevallen. 

Afgelopen nacht is een van de bewoners van de somatische afdeling komen te overlijden. Gisteren heb ik nog een emotioneel gesprek gehad met deze mevrouw, haar dochter en de spoedarts. Ondanks de inzet van diuretica (vochtafdrijvende medicatie) bleef zij overvuld, wat maakte dat haar dyspnoeklachten toenamen.

Mevrouw wil niet meer, en het moment dat zij dit aangeeft, maakt zij oogcontact met haar dochter. "Laat mij maar gaan, dan hebben jullie morgen nog een fijne kerst met elkaar. Ik hoef er dan niet meer te zijn, en dat is goed." Haar dochter pakt haar hand en geeft bij de spoedarts aan dat het genoeg geweest is zo. Dit is geen kwaliteit van leven meer voor haar moeder. Naast die vastberadenheid zie ik ook verdriet, en van binnen schiet ik vol. Verdriet bij beide dames. Ik voel zo met hen mee. De dag voor kerst starten met palliatieve zorg, wetend dat deze kerst in het teken van afscheid zal komen te staan. 

Wanneer ik later op de middag met een collega bij haar kom om een vlindernaald te zetten voor morfine en dormicum, staan haar kinderen om haar bed. Eén voor één roept zij hen bij zich. Zo moet haar schoondochter beloven goed voor haar zoon te blijven zorgen en haar dochter moet morgen echt gaan genieten van kerst samen met haar gezin. Afscheid nemen van elkaar. Toch is de stemming niet bedrukt, het voelt warm en intiem om hen zo met elkaar samen te zien. Tijdens het uitvoeren van de handeling vertel ik aan mevrouw wat ik ga doen, en zij pakt mijn hand vast. Een bedankje naar mij omdat zij nu toch mag gaan. Ik hoefde het niet verder uit te leggen. "Doe het maar gewoon, het is goed." Vanmorgen was zij er al niet meer. 

Tijdens het drinken van mijn kopje koffie denk ik nog even terug aan gistermiddag en hoe snel het allemaal gegaan is. Als ik de woonkamer in kijk, valt mijn oog op twee van de bewoners. Zij ligt al enkele maanden op bed en krijgt iedere vier uur morfine toegediend. Sinds de orale medicatie gestaakt is en zij alleen nog morfine krijgt, ligt zij comfortabel en heeft zij praatjes gekregen. Nog niet zolang geleden is hij op de afdeling komen wonen. Het bed dat dagelijks in de woonkamer gereden wordt, vindt hij aandoenlijk. Iedere dag trippelt hij naar haar toe en zij geniet van zijn mannelijke aandacht. Ik zie dat hij haar weer heeft gespot en zie hem in zij eigen tempo al naar haar toegaan. Hij pakt haar bij de hand en maakt zo contact met haar. "Zo, ben je er weer?", vraagt zij aan hem. Ik zie een tevreden glimlach op haar gezicht komen. Er staat een beker met rietje naast haar bed, die hij oppakt en haar helpt bij het drinken ervan. Inmiddels zijn deze twee zo vertrouwd met elkaar geworden. 

Als ik zijn vrouw de huiskamer in zie lopen, weet zij al waar zij hem kan vinden. Mevrouw pakt een stoel en neemt plaats naast haar man. Hij krijgt een zoen van haar en zij krijgt een aai door haar haren. Van een afstand geniet ik van dit tafereel. Hoe mooi dat deze mensen elkaar zo gevonden hebben. Als mijn koffie op is, ruim ik mijn kopje af. Mijn laatste dienst van het jaar zit er weer op. Dit is toch een bijzonder mooie afsluiting van het jaar.