'Ik was met stomheid geslagen en dacht: wat gebeurt mij nu?'

Elke dag is bijna hetzelfde voor deze cliënt, cliënt woont samen met echtgenoot en ze worden steeds hulpbehoevender. Ze komen de deur amper nog uit, doordat Jaap niet zoveel meer kan en echtgenote Maria is erg onderdanig aan haar man en wil hem ook niet graag alleen laten omdat hij niet zelfredzaam is.

Jaap heeft hartfalen en COPD. Hij is snel kortademig en kan niet veel meer, levert snel in qua conditie.

Jaap moet drie keer per week gezwachteld worden en voor de rest wil hij nog geen zorg. Jaap is vanuit zijn aard een aardige man maar kan ook een flinke vervelend buien hebben en kon dan vervelend gedrag vertonen nors en niet vriendelijk. Soms was het zo vervelend dat ik hem daar wel op aansprak.

Maria werd dan zenuwachtig en vloog al op als Jaap een kuchje maakte.

Hij was soms ook zo boos op haar.

Hij stuurde mij ook een keer weg, omdat ik een paar minuten te laat was, ik moest denken aan de tv-serie: Toen was geluk heel gewoon, net als de Jaap in de serie, zei hij ook op zo’n manier: 'D’r uit…'

Ik was met stomheid geslagen en dacht: wat gebeurt mij nu? We hebben het over vijf minuten, waar hebben we het over? Op dat moment was praten en geen optie en ik had er op dat moment geen behoefte aan. Ik belde in de auto een beetje overstuur mijn collega en vertelde haar wat er gebeurd was. We hadden afgesproken dat we het zo laten voor vandaag en dat we de volgende dag het gesprek aangaan, hetzij een collega. Ik wilde er niet meer naartoe voorlopig.

Na een tijdje begon Jaap mij te missen en vroeg: 'Waar is Margreet?' Mijn collega gaf toen aan dat ik zo geschrokken was van het onterechte gedrag van Jaap dat ik even niet kwam. Hij wilde mij toch graag spreken, dus ik ben er naartoe gegaan. Hij zei nauwelijks sorry, maar toen zei hij: 'Sorry', en gaf een knuffel. Ik heb aangegeven wat het met mij deed en daarna was het ook wel weer goed maar duidelijk gezegd dat ik niet met mij laat sollen.

Het leek wel dat hij er ook van onder de indruk was en ging nadien met meer respect om met ons. Ook met Maria zijn lieve vrouw.

Na verloop van tijd ging Jaap snel achteruit, lag steeds meer in bed en had meer hulp nodig. Hij vond dit heel vervelend en kon zich er moeilijk aan toegeven. We kwamen dagelijks om te ondersteunen bij wassen en aankleden. Een hele drempel voor Jaap, maar hij liet het toe.

De norse man ontdooide een beetje in een zachtere man. Heel bijzonder dat deze wendingen zo vaak voorkomen. Ineens zijn ze niet meer de harde man, maar laten ze hun zachte kant meer zien, als ze het niet meer kunnen verbloemen. Zo voelde het bij mij…

Op een ochtend belde collega mij dat het echt niet goed meer ging en Jaap een katheter moest, ze vroeg of ik wilde helpen. We brachten samen de katheter in en Jaap gaf aan: 'Ik kan niet meer en ik wil niet meer.' Maria pakte zijn hand beet en zei: 'Het is goed zo.' Bijzonder om te zien dat de rollen langzaam omdraaide, zij werd meer de regelaar en Jaap liet ook dit toe.

De huisarts kwam dezelfde dag nog en heeft met Jaap en Maria gesproken. Jaap gaf duidelijk aan: 'Ik wil niet meer, ik kan niet meer.' De volgende dag startte Jaap met palliatieve sedatie. Het blijft altijd een bijzonder moment, ook voor ons als verpleegkundige, en toch zijn het ook weer mooie momenten. Vaak komen er dan nog mooie herinneringen ter sprake.

Wij zijn vaak bij deze momenten, soms moeten wij ook een brok wel slikken.

Jaap zijn wens was om thuis te sterven en die wens is voor hem uitgekomen. Na een paar dagen overleed hij in zijn vertrouwde omgeving…

Het was ook op een ontspannende manier, iets wat hij vurig wilde. Hij was bang om op een onrustige manier te overlijden.