'Ik heb je hand vastgehouden en heb zachtjes tegen je gezegd dat het goed is en dat je mag gaan'

In de stilte…

Mijn collega geeft aan dat de inhoud van de spuit in de pomp die je hebt, bijna eruit is. Ik ga bij je kijken, je ligt heel rustig in bed. Palliatieve sedatie zorgt ervoor dat je geen pijn hebt en niet meer benauwd bent. Ook geen angst, je was zo bang dat je zou stikken voor/tijdens je overlijden!

Je hebt terminaal hartfalen en COPD in de laatste fase. De afgelopen week word je zichtbaar benauwder, zelfs een hapje eten kost je te veel inspanning. De zoveelste antibioticakuur en prednison bij een luchtweginfectie werken niet meer.

En ondanks je strijd blijf je maar aangeven dat je wilt blijven leven! Je geniet nog zo van de kleinkinderen, of van even een paar trekjes van je peuk, zoals je zegt. En je zegt dat je het zo fijn vindt dat ik, of een van mijn collega’s even tijd voor je maak voor een praatje. Verder kom je de dagen door met slapen, tv kijken, slapen, beetje eten, slapen… Maar je wilt niet opgeven.

Wel is er met je afgesproken dat we je medicatie gaan toedienen als we zien dat de benauwdheid te erg wordt, en dat moment was vrijdag. Je geeft ook dan naar je dochter heel toe duidelijk aan dat je dit niet meer wilt, maar ook niet kunt. Gelukkig kunnen we je helpen verlichten, zodat je comfort ervaart en nu geen klachten meer ervaart. De medicatie doet goed haar werk, gelukkig.

Je hebt een turbulent leven gehad. Je hebt me er vaak wel eens iets over vertelt, en ik benijd je niets. Je hebt een dochter op veel te jonge leeftijd verloren, twee weken later je man, dit maakt dat je bent wie je bent, gehard door het leven. Praten over je gevoel doe je niet, je poetst alles weg, of als ik te dicht bij kom met mijn vragen begin je over alles wat er in de wereld speelt, en dan met name de verdrietige dingen. Dan is de aandacht daarop gevestigd en niet meer op jou. Mooie manier van wegdraaien, het siert je. Of, zoals de afgelopen week tegen de dokter, maar ook tegen je dochter zei: "Die Anne hè, als ze toch allemaal zo waren, dan waande ik me in de hemel, die is zo lief, luistert naar me, maar oordeelt niet, en komt soms zelfs even een sigaretje samen roken, dat vind ik zo fijn!!" Ik kreeg een grijns op m'n gezicht en werd warm van binnen, zo mooi om te horen. Ik werk vanuit mijn hart en m'n gevoel en dan is dit zo n mooi compliment.

Samen met een collega maak ik een nieuwe inhoud voor in de pomp klaar, voor 24 uur. Gisteren waren er al wat tekenen zichtbaar, waaruit ik opmaak dat je met je laatste uren/dagen bezig bent. We gaan samen naar je toe en wisselen de spuit in de pomp.

Net als ik alles klaar heb, kijk ik naar je en ik zeg tegen mijn collega: “Kijk eens, ze gaat!” Ik zie je ademhaling veranderen, je gelaatskleur veranderd. Ik ben naast je bed gaan zitten, heb je hand vastgehouden en heb zachtjes tegen je gezegd dat het goed is en dat je mag gaan.

Het was zo een bijzonder moment om hierbij te zijn, in alle rust, gleed je weg uit het leven naar het hiernamaals, we zeiden niets en bleven zitten, ik jouw hand vast, een paar minuten… in de stilte…