'Ieder mens heeft zijn verhaal en ervaringen: door ernaar te vragen leer je hem kennen'

Als ik in een gezin aan het werk ben, vind ik het altijd fijn om de mensen te leren kennen, los van alle problemen die er zijn. Als er veel spanningen zijn in de relatie en ik vraag hoe ouders elkaar hebben leren kennen, zie je altijd weer even een glimlach tevoorschijn komen. Even terug in de tijd. Terug in de mooie herinneringen.

Ook vind ik het altijd leuk om de cultuur waar mensen vandaan komen te leren kennen. De tradities of de verhalen van toen zij nog niet in Nederland woonden. Maar ook de verhalen over wat ze hebben meegemaakt. Gewoon de mens achter het probleem leren kennen. Vaak snap je dan ook waarom bijvoorbeeld ouders doen wat ze doen.

Zo begeleidde ik een jongen uit Eritrea. Het gezin was pas een paar jaar in Nederland. Ik kwam bij hem thuis en vroeg hoe hij in Eritrea leefde. Zijn ogen begonnen te stralen. Hij liet filmpjes zien over hoe het leven daar was. Het was zo een groot verschil met ons land. Hij liet zien hoe bepaalde feestdagen werden gevierd en welke muziek daar favoriet was.

In eerdere gesprekken met hem was hij nooit zo spraakzaam. Nu zag ik een andere kant van hem. Het gezin is in delen naar Nederland gekomen. Hij was nog jong toen zijn vader wegging en zijn vader kwam weer terug in zijn leven toen hij een puber was. Hij had al die jaren de taak van de vader overgenomen. Nu zij weer bij elkaar waren als gezin botste het enorm tussen vader en zoon. Toen zij vertelden over Eritrea leek de spanning even weg.

Vader vertelde dat hij daar nooit naar school kon gaan en dat hij trots was dat zijn zoon dat nu wel kon. Doordat vader dit vertelde, snapte ik waarom hij zo op de schoolprestaties van zijn zoon gericht was. Hij wilde dat zijn zoon het beter kreeg dan dat hij het had. Zij hebben hun leven achter moeten laten omdat het niet meer veilig was. Deze jongen was 11 jaar toen hij naar Nederland kwam. Dit heeft hij zo bewust meegemaakt. Normaal hoor je het verhaal, maar nu lieten zij hun verhaal zien.

Zo begeleidde ik ook een gezin uit Afghanistan. Ook zij waren nog niet zo lang in Nederland. Zij kwamen in beeld bij Veilig Thuis omdat zij hun kinderen, volgens de buren, aan hun lot overlieten in de wijk. Ook met deze ouders ging ik aan de slag. Ik vroeg hoe ze leefden in Afghanistan en wat daar de gewoontes waren. Zo vertelde ze dat je daar op elkaars kind let, dat was heel normaal. Zij dachten dat dat in Nederland ook zo was. Ik heb deze ouders de gewoontes van ons land uitgelegd. Toen ik, samen met de ouders, de verschillen naast elkaar legde begrepen ze waarom de mensen uit de buurt reageerden zoals ze reageerden. Zo konden ze veranderen omdat ze nu wisten wat de verwachtingen waren.

Of een gezin waarvan de vader een crimineel verleden had. In vergelijking met vroeger deed hij het nu enorm goed in de maatschappij. Vroeger roofde hij de huizen leeg. Nu had hij een baan en droeg hij de verantwoordelijkheid voor zijn gezin. Nog niet altijd zoals iedereen het zou doen, maar wel al aardig in de richting. Vanuit dat oogpunt had deze vader al enorme stappen gemaakt.

Of een moeder die met haar neven heel wat 'klusjes' in het criminele circuit had geklaard. Nu zij een kind had gekregen, wilde ze het goede voorbeeld zijn voor haar kind. Vanuit de gevangenis zou dat niet kunnen. Het vraagt veel wilskracht van iemand om anders te gaan leven en vaak is dat een pad met enorme hobbels waardoor de verleiding groot is om terug te gaan naar zoals je dat gewend bent.

Het zijn soms kleine dingen die al veel kunnen veranderen. Ieder mens heeft zijn verhaal en ervaringen: door ernaar te vragen leer je hem kennen. Soms zijn het hele trieste verhalen en soms hele leuke of gekke verhalen. Het geeft een beeld waarom de dingen gaan zoals ze gaan. En mogelijk ook inzicht tot veranderen.