De Zeeuwse Zuster: 'Ik weet dat hij om het hoekje staat. Zijn neus steekt uit achter het muurtje'

De overdracht met de vroege dienst zit erop, dus ik ga eens kijken wat er op het menu staat vandaag. Witlofsalade, aardappelkroketjes en kipstukjes in champignonsaus. Dat is een prima maaltje voor een zaterdag. Ik pak de ingrediënten bij elkaar en ga aan de slag.

Vanaf mijn keukenblok heb ik zicht op de eetkamer. Meneer zit aan tafel met zijn handen onder zijn hoofd. Hij kijkt wat dromerig uit zijn ogen. 'Hey meisken, wat schaft de pot?', vraagt hij semi-geïnteresseerd. Zijn stemming lijkt wat in mineur te zijn. Het is positief dat hij contact probeert te maken met me. We knopen even een praatje aan en daarna vertrekt hij naar zijn kamer.

Het is nog niet zo heel lang geleden dat hij bij ons is komen wonen. Het is een man van het buitenleven. De polder, hard werken en rijden in zijn oldtimer. Een type: 'Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg'.

Wanneer hij rondloopt over de afdeling maakt hij best wel indruk. Dit komt mede door zijn imposante lengte, maar ook door de duistere blik die hij zo nu en dan wel eens in zijn ogen heeft. Eigenlijk is het de grote vriendelijke reus van de afdeling. Toch vraag ik me regelmatig af wat er allemaal door zijn hoofd gaat. Hij licht zo nu en dan een tipje van de sluier op over zijn demonen: zijn zwarte periodes.

De wispelturige mix van über somber zijn en het genieten van de kleine dingen gedurende de dag. Het moet haast wel vermoeiend zijn voor hem. 'Ge moet me 't nie vragen meisken', zegt hij dan. 'Als ge eens zou weten wat er in mijne kop zit dan zou ge verschrikken.' Ik heb bewondering voor hem en ik respecteer hem. Geestesziektes zijn wat mij betreft nog steeds een ondergeschoven kindje in deze wereld. Er hangt nog altijd een mist van taboe rond.

De zorg die wij op de afdeling geven is een mix van basiszorg en stimuleren tot zelfzorg, goed ingestelde medicatie en het bieden van een dagstructuur. Een sfeertje creëren die bijdraagt aan het gevoel van thuis zijn is daar een groot onderdeel van. Een therapeutisch klimaat als het ware.

Over therapeutisch gesproken. Hij komt terug uit zijn kamer. Slof, slof, slof... *stilte* Ik weet dat hij om het hoekje staat. Zijn neus steekt uit achter het muurtje. Ik moet even opletten 'hoe zijn pet staat'. Er staat gelukkig een lieve lach op zijn gezicht. 'Da ruikt hier goe!', zegt hij met pretlichtjes in zijn ogen.

Hij staat er wat verloren bij, dus ik vraag of hij me wil helpen met koken. Daar heeft hij wel oren naar, maar ik merk dat hij niet zo goed weet waar hij moet beginnen. Even later staat hij in de pan te roeren. Zijn schouders ontspannen naarmate de tijd verstrijkt. Wanneer hij daarna ook nog de witlofsalade door elkaar mengt is het plaatje compleet.

De verhalen over zijn vroegere kookkunsten komen ter sprake. 'Verkensniertjes uitkoken en daarna bruin bakken in goeie boter. Bitje snijden en dan op een rezijneboterham. Da was goeie kost!' Hij moet even slikken... niet door de emoties die de herinnering brengt, maar door het water wat hem in de mond loopt. Ouderwetse boerenkost, da's me helemaal duidelijk.

Aan het einde van de dag breng ik de medicatie naar zijn kamer. Ik ga naast hem zitten op de bedrand. Hij legt zijn hand voorzichtig op de mijne en kijkt me wat schuchter aan. 'Meisken...', zegt hij zacht. Hij zucht eventjes alsof hij woorden zoekt. 'Het was een goeie dag vandaag...'

Ik geef hem een grote glimlach en stiekem gloei ik van binnen. Een groter compliment kan je niet krijgen toch. En dat brengt me meteen een klein stukje openbaring... Therapeutisch klimaat hè? Jazeker wel, óók voor deze zuster. De wondere wereld van de ouderenpsychiatrie, ik kan er een boek over schrijven.