Blogger Verena: ‘Ik zie een mond bewegen maar ik heb geen idee wat er gezegd wordt’

‘Overprikkeling’ ervaar ik als een zeer ongrijpbare klacht, die zich moeilijk laat uitleggen. In onze samenleving wordt aan overprikkeling gedacht wanneer iemand prikkelbaar of moe is na een werkdag. Bij niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is overprikkeling dagelijkse kost door verstoorde informatieverwerking. Er ontstaat overprikkeling doordat er meer prikkels binnenkomen dan de hersenen kunnen verwerken. Een prikkel is informatie die je ontvangt via de zintuigen (externe prikkels) of via gedachten (interne prikkels). Het zenuwstelsel raakt overbelast waardoor de informatie die je ontvangt niet direct verwerkt wordt.

Een storing in de informatieverwerking veroorzaakt problemen met vele dagelijkse activiteiten. Zoals een verjaardag bijwonen waar mensen door elkaar heen praten, onderbrekingen van gesprekken en muziek op de achtergrond. Geluiden als een tikkende klok in de ruimte is afleidend, evenals felle verlichting. Een bezoek aan een winkelcentrum (muziek uit de winkels, verlichting, drukte van andere winkelaars, gekleurde schappen), koffiedrinken of eten in een restaurant, autorijden of fietsen (coördinatie, afstand inschatten, fysieke inspanning) worden allemaal als belastend ervaren.

Hiermee omgaan ervaar ik als een intern gevecht. Ik ben dan bezig met de processen die zich afspelen in mijn binnenwereld waardoor ik minder aandacht heb voor de buitenwereld: zoals het gesprek gaande houden en adequaat inspelen op hetgeen wat gezegd wordt. Des te langer de blootstelling aan zulke situaties, des te meer moeite om aanwezig te zijn. Ik beschrijf het vaak als: ‘Ik zie een mond bewegen maar ik heb geen idee wat er gezegd wordt.’

Wat ik dan bijvoorbeeld merk is dat ik ijskoude handen en voeten heb, terwijl mijn nek (aanhechting nek en schouders) aanvoelt alsof ik er onderhuids een gloeilamp heb zitten. Mijn slapen kloppen en ik voel me koortsig. Mijn ogen houd ik het liefst dicht. Maar hoe doe je dat op een feestje? Tegen iemand praten met de ogen dicht? Mijn oren suizen en mijn temperatuur raakt ontregeld. Ik zweet terwijl ik het koud heb. Ik voel mijn hart bonken alsof het mijn borstkast uit wil en ik adem heel oppervlakkig. Ik zie al deze signalen van mijn lijf als een waarschuwing en ik luister ernaar door naar huis te gaan.

Bij thuiskomst is stilte en ontspanning een noodzaak! Géén geluid, de ogen dicht, opwarmen onder een deken en bijkomen. Het lukt dan meestal niet om te slapen; er is te veel onrust in het hoofd en in het lijf. De opgeslokte prikkels staan als het ware in de file en er kunnen geen nieuwe prikkels bij. Opvallend is dan ook dat de dag erna (the day after), je met een 'halfvolle emmer' begint. Ik moet mezelf die dag min of meer afsluiten van de buitenwereld om het zenuwstelsel de kans te geven om zich te herstellen.

Project Overprikkeling van Hersenletsel-uitleg heeft in februari een interessant onderzoek gepubliceerd die nieuwe inzichten geeft. Hierin wordt in cijfers uitgedrukt hoe overprikkeling ervaren wordt en dat men fysiek ziek kan worden van zintuiglijke overprikkeling met neurologische klachten. Dit leidt tot een nieuwe benaming: het gevolg van 'hersenletsel gerelateerd Ziektebeeld door Zintuiglijke overprikkeling'. Het onderzoek lees je hier.