Blogger Hennie: 'Vaak hingen wij met geknepen bilspieren boven de babyfoon, horende hoe moeder de baby vervloekte en uitschold'

Mijn dienst begon al vroeg. Het was rond kwart voor zeven. Nog half slapend loop ik door de gang naar het kantoor, snakkend naar die eerste kop koffie van de dag. Terwijl ik het kantoor nader, op die eindeloos lange gang, zie ik door de ramen van ons kantoor een oude man. Hij heeft een baby in zijn armen. Ik weet nog dat ik dacht: 'Ah, wat snoezig. Een opa met zijn kleinkind. Maar dat kon helemaal niet! Dit was een acute opname afdeling. Opa's en baby's horen hier niet.'

Niets was minder waar. De krasse oude knar was vanwege acute verwardheid opgenomen. De baby was met haar moeder meegekomen als 'systeem-opname' om de binding tussen ouder en kind te stimuleren. Dat was even een wake-up call die vroege ochtend, toch?

Baby Iris was slechts een paar weken oud toen haar moeder bij ons opgenomen werd. Helaas was haar moeder bipolair en moest ze vanwege de zwangerschap stoppen met haar medicatie. Men wist tijdens de zwangerschap al dat moeder manisch zou kunnen worden. Met gevaar voor eigen leven en dat van haar ongeboren kind, besloot ze haar zwangerschap te vieren en was het kindje meer dan welkom.  

Het ongeboren kind van een manische of psychotische moeder, wordt vaak te vroeg geboren en dat was baby Iris ook overkomen. Nu haar moeder ziek was werd Iris mee opgenomen op de zogenaamde 'moeder-kind-kamer'. Onze taak was het om moeder te stimuleren de baby te verzorgen en te voeden. En zo de binding te stimuleren. Maar haar mama, helaas, was met haar gedachten ergens anders.

Op de kamer stond een babyfoon. Vaak hingen wij met geknepen bilspieren boven de babyfoon, horende hoe moeder de baby vervloekte en uitschold. Of er hingen vijf rokende dames boven de kinderwagen naar Iris te kijken terwijl haar moeder nergens te bekennen was. Vaak stond de kinderwagen van Iris alleen ergens op de gang en was moeder weg. En toch, toch moest de mama van Iris het doen. Natuurlijk waren wij er als het mis zou gaan en Iris kwam niks te kort, maar je kunt je vast voorstellen dat dit een spannende periode was met vele vragen over verantwoordelijkheid en veiligheid.

Iris had ook nog broertjes en zusjes. Die kwamen vaak op bezoek, maar op deze afdeling was er niet veel voor kinderen. Zo kwam ik op het idee om een speelkamer te maken. Ik verzamelde speelgoed, knapte een leegstaand kantoor op en ik richtte het zo in dat de ballenbak van IKEA er een puntje aan kon zuigen. Hier konden opgenomen ouders vrij spelen met hun kinderen en de psychiatrie even vergeten.

Als kind van een ouder(s) met een psychische aandoening heb je het niet makkelijk. Vaak kunnen zij geen kind zijn of moeten ze voor de zieke ouder, of voor andere gezinsleden, zorgen. Op school en in relaties met anderen kunnen problemen ontstaan. Een derde van de kinderen van ouders met een psychiatrische aandoening wordt later zelf ziek. De rest loopt kans of ontspringt de dans. Dit heeft onder andere te maken met aanleg (genetisch) maar ook je steunsysteem en je eigen wilskracht. De zogenaamde positieve en negatieve factoren.

De oude man waar het verhaal mee begon, kon die nacht niet slapen en baby Iris had net haar flesje op. De nachtdienst koppelde de twee 'patiënten' aan elkaar. Met 80 jaar tussen beide. De oude man bloeide even op en Iris kreeg even oprechte liefde.

Met Iris en haar mama is alles goed gekomen. Alhoewel ik nooit zal weten tot welke groep Iris zal behoren. De kinderkamer is nog lang blijven bestaan en ik maakte over dit onderwerp mijn afstudeerproject. De KOPP-kinderen krijgen zelf wellicht kinderen en worden vanzelf oud. Dan zien we ze weer terug in de psychiatrie. Een soms treurige circle of life...