Ambulanceverpleegkundige John - 'Ik wil het met jullie hebben over het volgende begrip: de klinische blik'

Heb jij ook al genoten van de sneeuw?❄️ Persoonlijk merk ik dat dit winterweer wat afleiding geeft van alle andere dagen die toch veel op elkaar begonnen te lijken. En dat is toch wat we nodig hebben; wat afleiding en perspectief. Afgelopen nachtdienst maakte ik dit plaatje. Van donkerte geen sprake. Een palet van kleuren. Kleur maakt alles minder zwart.

Ik wil het met jullie hebben over het volgende begrip: de klinische blik. Zo'n term die je bij professionals veel voorbij hoort komen. Wat is dat dan? Het is eigenlijk een oog op een zieke, waarbij gerefereerd wordt aan eerdere ervaringen. Aan patiënten die er ook zo uitzagen en die ernstig ziek bleken. Het helpt je om snel te beoordelen of de situatie pluis is of niet. Een klinische blik ontwikkelen doe je door heel veel patiënten te zien. We weten dat de klinische blik ons bij Covid-19 aardig te pakken had. Patiënten waren ernstiger ziek dan de eerste klinische blik deed geloven. Dat was iets waar ook ik even aan moest wennen. Maar als je het eenmaal weet, calculeer je dat inmiddels wel in.

De patiënt in de casus die ik - na een 112 melding van pijn op de borst - zie, maakt de deur voor me open. Hij is bang dat hij iets aan het hart heeft en maakt zich zorgen. Hij heeft dit nooit eerder gehad. De klinische blik zegt direct bij het eerste contact dat de situatie pluis is. Dit onderbouw je met de patiënt assessment triangle. Houding: loopt rond. Adem arbeid: normaal. Kleur: normaal.

Meneer is wakker geworden met een stekende pijn in de linker thorax, ongeveer een 10 centimeter lateraal van de linker tepel. Hij wijst precies de plek aan waar het zit. Mijn anamnese gaat verder. De pijn is deels gekoppeld aan het inademen. De ademhaling is er niet door beperkt. De pijn straalt niet uit.

Onderzoek:

• A: is vrij
• B: ademfrequentie 14. Bij auscultatie is er bdz vesicular ademgeruis. Geen bijgeluiden. De thorax beweegt symmetrisch. De perifere saturatie bedraagt 98% met een normale curve (plysthysmogram). Geen gebruik hulp ademhalingsspieren. 
• C: RR 155/70 Links en rechts conform. De scope laat een normaal sinusritme zien. Het 12 afleidingen ecg laat geen afwijkingen zien. Met name geen tekenen van rechts overbelasting (iets wat bij een longembolie terug te zien kan zijn op het ecg). De huid laat een normaal aspect zien. Niet klam, geen nausea, geen vormeren. Geen aanwijzingen voor bloedverlies.
• D: patiënt is alert. De EMV score is maximaal. Geen tekenen van lateralisatie (aanwezigheid van neurologische uitval). Glucosemeting niet verricht. 
• E: lichaamstemperatuur is 36,2.
• Allergie: -
• Medicatie: -
• Past illnes:  -
• Last meal: nuchter
• E: blanco voorgeschiedenis. 
• Roken: -
• Familiar: geen vasculaire risicofactoren.
• Niet recent ziek geweest, geen recent trauma.

Thorax. Ik vraag de bovenkleding uit te doen, zodat ik de borstkast goed kan beoordelen. Geen zichtbare littekens. Geen zichtbare haematomen. Geen aanwijzingen voor subcutaan emfyseem. Meneer kan precies aangeven waar de stekende pijn zit. De pijn is wisselend van intensiteit en er zijn ook episodes dat de pijn weg is. Bij het palperen van de thorax probeer ik de plek te lokaliseren. Ik kan hem precies vinden, precies tussen twee ribben. Ik kan de pijn laten toenemen als ik daar druk uitoefen. De pijn straalt niet uit.

Ik vraag meneer wat hij overdag gedaan heeft. In de tuin gewerkt en een poosje met een schop gewerkt. Mijn vermoeden van een contusie in een intercostale spier wordt door dit gegeven verder versterkt. Het totale onderzoek heeft geen acute bijzonderheden opgeleverd.

Er zijn geen aanwijzingen voor:

• Acuut coronair syndroom, infarct
• Vasculaire problematiek, zoals aorta dissectie, thoracaal aneurysma
• Pulmonale problemen
• Werkdiagnose
• Myogene pijn intercostaal, passend bij de arbeid die de dag ervoor is gedaan

Ik kan meneer geruststellen. Adviseer pijnstilling. Paracetamol 1000 mg en dit zo nodig herhalen. Daarnaast bespreek ik meneer met de arts van de HAP. Deze is akkoord en in consensus met het voorgesteld beleid. Verder maak ik een 'eerste hulp ter plaatse' formulier, wat ik bij meneer achterlaat. Dan is het voor een eventuele andere hulpverlener bekend wat er nu is gedaan en vastgesteld. 

Meneer is opgelucht dat er niets met zijn hart is en dat hij thuis mag blijven. Verder maak ik duidelijke vervolgafspraken: zoek opnieuw contact met HAP bij veranderingen of vragen en bel 112 bij medische nood. Ik maak een overdracht naar de HAP en de eigen huisarts, die ik digitaal doorstuur.

Tot zover. Geniet van de winter en zorg goed voor jezelf en elkaar!