'Wat zou jouw hart mij vertellen als het woorden had?'

Het verhaal van Janine

Ze is overstuur. Ze heeft het hele weekend de moed bij elkaar geveegd om mij vandaag te bellen en te zeggen dat ze het niet alleen kan, terwijl ze dat wel van plan was. Ze zit midden in de chemo en ze trekt het gewoon niet meer. Last van allerlei bijwerkingen, een baas die nu al vraagt wanneer ze weer eens komt en kinderen die ze niet met al die shit wil belasten, maar het lukt haar niet om ‘de schijn’ op te houden dat het best goed gaat.

Ze praat snel. Wanneer ik haar voorstel om even fysiek af te spreken is ze stil, alsof ze daar niet op had gerekend. Vanmiddag lukt niet meer, maar morgen heb ik nog een plekje. Ze besluit dat ze wel komt, maar zegt dat ik waarschijnlijk toch niks voor haar kan doen. Ik blijf een beetje beduusd achter. Het voelt alsof er een vrachtwagen voorbij is gedenderd en ik nog in de slipstream zit. Wat heeft ze nou eigenlijk vertelt, of beter gezegd: wat niet.

De volgende dag komt ze en het lijkt of ze zich geneert als ik haar binnenroep. “Sorry van gisteren hoor, maar het zat allemaal zo hoog. Nou gaat het eigenlijk wel weer, dus ik denk dat we zo klaar zijn.” Ik knik en zeg dat het niet erg is maar onderdeel van mijn vak om te luisteren en soms een beetje ondersteunen als dat nodig is. Ze lacht schaapachtig en voor ik goed en wel zit herhaald de snelle monoloog van gisteren zich.

“Weet je, ik ben nu 42 en heb de afgelopen jaren heel veel geïnvesteerd in mezelf. Ik ben weleens vaker vastgelopen zoals ze dat noemen en heb toen een cursus mindfulness gedaan en later nog iets met ademhalingsoefeningen en dat hielp eigenlijk heel goed, maar nu niet meer en dat snap ik niet. Ik krijg mijn lijf gewoon niet meer rustig. Ik slaap slecht en heb van de huisarts oxazepam gekregen, maar dat wil ik eigenlijk niet. Ik weet heus wel dat ik het even nodig heb en vorig jaar toen mijn moeder jong overleed, heb ik het ook een tijdje geslikt en dat was eigenlijk best oké. Ik sliep weer goed en raakte gelukkig niet verslaafd en was er snel weer vanaf. Ik probeer te sporten en thuis doe ik het grootste deel van het huishouden zelf, al moet ik soms de kinderen even vragen of ze wat voor me willen doen. Mijn ex haalt de kinderen wat vaker op, zodat ik vlak na de kuur gewoon in bed kan blijven liggen als ik dat nodig heb. Vond ik wel lastig om te vragen hoor, want we spreken elkaar nauwelijks na de scheiding. Nou ja, dat was het dus zo’n beetje, dus als jij nog een tip hebt, hoor ik het graag.”

Ik ben even stil, onder de indruk van iemand die heel veel woorden gebruikt om haar hart te beschermen en dat wordt dan ook mijn vraag. “Wat zou jouw hart mij vertellen als het woorden had?”

De bubbel die alles bij elkaar hield, knapt en ik raak haar recht in het hart. Het enige wat ze zeggen kan, is verdriet, verdriet met hoofdletters. Het is groots en meeslepend, allesomvattend en meer woorden kan ze niet uitspreken, doordat ze het verdriet nooit heeft toegelaten. De tranen die ze even liet zien zijn alweer gedroogd.

“Verdriet om je moeder?” Ze knikt. Ik vraag wat ze zo mist aan haar en dan spreekt haar hart: “Ik mis haar veilige armen, dat ze me beschermt en mij troost. Ik mis haar vriendelijke woorden die me opbeuren, laten lachen, mij begrijpen.”

“Verdriet om je scheiding?” Ze knikt opnieuw. “Ik dacht altijd dat we samen oud zouden worden, hij was mijn maatje, maar zo keek hij niet naar mij blijkbaar. Ik voelde me zo dom dat ik het niet zag aankomen. En ik heb heus weleens gehuild hoor, maar ik ben ook wel van ‘gewoon doorgaan’.”

“Verdriet om het ziek zijn?” Ze haalt haar schouders op. “Boos vooral. Ik denk steeds: waarom ik? Ik heb het verlies van mijn moeder nog niet eens verwerkt en nu dit weer. Daar helpt een beetje mindfulness niet tegen, hè?”

Mindfulness is inderdaad geen trucje, even doen en je bent van je zorgen af. “Ik denk dat je onbewust steeds laagjes beton om je hart hebt gesmeerd de afgelopen jaren. Omdat het verdriet te groot was en het voelen te pijnlijk. Nu zit er zoveel omheen dat er barstjes in het beton komen. Verdriet heeft het nodig om aangekeken te worden, om er woorden aan te geven. Het hoeft niet te worden opgelost, maar heeft wel een plek nodig.”