Gepest door collega’s: ‘Ze zei: “Gelukkig ben ik niet zo vet als Jozefien”’

Wie denkt dat pesten alleen maar onder kinderen gebeurt, komt bedrogen uit. Wat heet. Ongeveer één op de tien werknemers gaat dagelijks gebukt onder ernstige pesterijen op de werkvloer. En dat is in werkelijkheid waarschijnlijk nog veel meer. Jozefien, verpleegkundige in een zorginstelling voor mensen met Alzheimer, wil het taboe doorbreken en doet haar verhaal.

Oprotten

Om aan te geven hoe ernstig de pesterijen waren, begint ze met een voorbeeld. ‘Ik zat een keer een salade te eten toen mijn collega’s het over diëten hadden. Waarop een van mijn collega’s ineens riep: “Gelukkig ben ik niet meer zo vet als Jozefien!” Ik wist niet wat ik hoorde en zat een beetje stom te lachen. Dit was niet de eerste keer dat ze iets over mijn gewicht zei. Toen ik haar er later op aansprak dat ik die opmerking niet fijn en weinig respectvol vond, zei ze doodleuk dat ik op moest rotten. Andere collega’s stonden er gewoon bij en lachten erom. Niemand die er iets van zei of het voor me opnam.’

Vechten tegen de tranen

Maar Jozefien is niet op haar mondje gevallen en laat het er niet bij zitten. Elke keer als ze iets meemaakt, als haar collega’s iets zeggen of doen dat niet door de beugel kan, zegt ze er wat van. ‘Maar dat werd me niet in dank afgenomen. Dan werd ik vervolgens een week keihard genegeerd. En kon er geen “hoi” of “goedemorgen” vanaf. En als ik om hulp vroeg bij het aankleden of verschonen van een cliënt, zeiden ze gewoon dat ze geen tijd hadden. Terwijl ik toch zeker wist dat ze met z’n allen aan het koffie drinken waren. Dat voel je je zo eenzaam! Ik moest echt regelmatig vechten tegen mijn tranen.’

Kort lontje

Jozefien doet haar werk al twaalf jaar met heel veel liefde. Maar als je dagelijks met zulke vormen van pesten, roddelen en buitensluiten geconfronteerd wordt, gaat de lol er wel vanaf. Steeds vaker gaat ze met buikpijn naar haar werk, is ook thuis haar lontje kort. Ze slaapt slecht en heeft regelmatig last van hoofdpijn.

Niet normaal

De verpleegkundige is nooit eerder in haar leven gepest. Ze kénde het niet eens. En ze hérkende het dus ook niet direct. ‘Eigenlijk was ik supergelukkig. Ik had een fijne relatie, lieve familie en vrienden. Het was dat een vriendin een keer tegen me zei: “joh, wat er bij jou op je werk gebeurt, is echt niet normaal, hoor!” Toen pas viel het kwartje.’

Weggewuifd

Als ze eindelijk de moed bij elkaar geraapt heeft om haar leidinggevende in te lichten, lacht die het probleem vrijwel direct weg. ‘Na een aantal meldingen van mijn kant, zei ze een keer: “Dus jij vindt dat er gepest wordt?” terwijl ik met stapels bewijzen kwam aanzetten. Inmiddels hebben zeven (ex-) collega’s die ook zijn gepest brieven naar de directie gestuurd waarin zij precies uit de doeken doen wat er op de werkvloer speelt.’

Lelijk kind

En dat is niet mals. ‘Ik weet niet hoe vaak ik met ongeloof naar gesprekken van collega’s geluisterd heb. Dat kwam ik de koffiekamer binnen en zat er een groepje rondom een telefoon. Een collega die met kraamverlof was, had een kindje gekregen met een wijnvlekje op haar gezicht. Ik had het zelf niet eens opgemerkt, maar de andere vrouwen kwamen niet meer bij. “Moet je kijken wat een lelijk kind! Ik ben blij dat het niet mijn kind is, hoor, met zo’n plek. Gadverdamme.” Ik was met stomheid geslagen.’

Bedreigende sfeer

Ook familieleden van bewoners en partners van collega’s zijn het mikpunt van roddel en achterklap. Ze worden op sociale media opgezocht en uitvoerig besproken en nagedaan. Stagiaires worden aan hun lot overgelaten en krijgen constant het commentaar dat ze niet snel genoeg zijn. De sfeer op het werk is ronduit onveilig en bedreigend.

Tirannen

Het allerergste vindt Jozefien het nog wel voor de cliënten. ‘Ik kan me nog verweren. Maar de meeste bewoners zitten in een vergevorderd stadium van Alzheimer en kunnen dat dus niet. Ook tegen hen doen mijn collega’s verschrikkelijk gemeen. Ze bepalen de hele sfeer op de afdeling, gedragen zich als tirannen, schreeuwen en tieren. Mijn bloedruk stijgt als ik daaraan denk.’

Deur barricaderen

‘Een bewoner was een keer in de war en moest huilen. Maar omdat mijn collega’s haar niet wilden helpen, plaste ze ook nog in haar broek. “Wat zit u nou weer te mekkeren?” riepen ze dan. En dan trokken ze heel ruw haar panty uit waardoor die mevrouw nog meer overstuur raakte. Of ze barricaderen de deuren van de woonkamer omdat mijn collega’s bijvoorbeeld tv willen kijken. Dan gaan ze als een bewaker bij de deur staan met hun handen over elkaar: “U mag hier niet komen!” schreeuwen ze dan. Waardoor de bewoners helemaal in paniek raken, natuurlijk. Als ik dan vroeg: waarom doen jullie zo? zeiden ze: “Ach, dat is gewoon een heel vervelend mens!”’

Onafhankelijk onderzoek

Inmiddels is de baas van Jozefiens leidinggevende ook ingelicht. ‘Hij viel bijna van zijn stoel toen ik bij hem mijn relaas deed. Hij wist niet wat-ie hoorde. Dat ik gewoon mijn verhaal kon doen, zonder dat hij meteen een oordeel had, was zo belangrijk voor me. Hij nam me direct serieus. Toen ik hoorde dat er een onafhankelijk onderzoek zou komen, barstte ik in tranen uit. Eindelijk wordt mijn verhaal gehoord, eindelijk word ik gezien.’

*Jozefien is een gefingeerde naam. Het liefst treedt ze met haar echte naam in de openbaarheid, maar aangezien de directeur van het bedrijf een onafhankelijk onderzoek wil instellen, lijkt het Jozefien beter om anoniem te blijven. Een paar maanden geleden is ze op eigen verzoek overgeplaatst naar een andere afdeling.