‘De liefde die zij hadden voor hun moeder en familie heeft op mij behoorlijk indruk gemaakt’

Snel schuif ik met mijn handen tussen de kledinghangers in mijn kast. Waar is dat zwarte jurkje nou gebleven?! Ik maak me alvast klaar om weer naar een begrafenis te gaan.

Zwarte panty, zwart jurkje en dan een vest of een sjaal met een kleurtje. Ondertussen heb ik een vaste ‘stijl’ ontwikkeld voor deze gelegenheden. Het hoort erbij zeggen ze. In die periode dat ik in de zorg werk kan ik de begrafenissen waar ik geweest ben al niet meer tellen. Als ik mij in mijn pakkie gehesen heb, stap ik snel in de auto voor het standaard ochtendritueel op de vrije dagen.

Op de koffie bij mij 89-jarige oma. Als ik binnenstap word ik eerst vrolijk begroet door mijn nichtje: ‘Tante Ettaaaa!’ Daarna een dikke kus van oma, met gelijk volgend haar observatie. ‘Wat zie je zwart, is het weer zover? Ik zag het in de krant staan trouwens.’ Onderaan de rouwadvertenties schrijven mensen vaak een dankwoord aan de verpleging en oma weet ondertussen waar ze naar moet kijken. ‘Er stond zo’n mooi stukje onder', zegt oma. Ik sla de krant open en lees onderaan de tekst: ‘wij bedanken de verpleging voor de liefde en de betrokkenheid.’ ‘Mooi', zeg ik. Oma kijkt naar me, op de manier zoals ze vaker naar me kijkt. Stralende oogjes en een scheve glimlach. Zo kijkt ze naar me als ze trots is. We kletsen nog even verder en de tijd vliegt, als ik onbewust op de klok kijk zie ik dat ik mij moet haasten. Een dikke zoen en ‘houuudoe.’

Vol gas rij ik naar mijn collega om haar op te halen voor de dienst. We kunnen het niet laten om gelijk weer over het werk te beginnen. Zoals altijd! Beide offeren we onze vrije ochtend en middag op om de begrafenis van een van onze zorgvragers bij te wonen. Beiden doen we dat ook met alle liefde. Het is toch ook een soort afsluiting.

Ik parkeer mijn auto, uiteraard weer veel te vroeg. Ik heb een hekel aan te laat komen. Liever een uur te vroeg dan een minuut te laat! Al kletsend loop ik met mijn collega de kerk in. Ondertussen kennen we bijna alle kerken in de buurt van binnen en buiten, maar deze is nieuw voor mij. Eerst schrijf ik mijn stukje in het condoleanceboek. Even denk ik nog na over een originele tekst, maar mijn inspiratie is even op. We zoeken een plaatsje in de nu nog lege kerk. De dochter van meneer ziet ons terwijl ze in het bij gebouwtje loopt. We krijgen een lieve knik en een verdrietige, maar toch ook dankbare glimlach.

Langzaam loopt de kerk vol, Nou ja, loopt… Er komen meer mensen ‘rollend’ binnen dan lopend. Terwijl ik een blik werp naar de ingang van de kerk zie ik een bekend gezicht. Ja hoor, de dochter van een van onze oud-cliënten. Ze steekt haar hand op en zwaait vrolijk naar ons. Anderhalve week geleden zat ik op de begrafenis van haar moeder die na een lang sterfbed uiteindelijk rustig is overleden. De liefde die zij hadden voor hun moeder en familie heeft op mij behoorlijk indruk gemaakt. Ze wuift naar haar man om mee te lopen naar ons. We ontvangen beiden van haar een dikke zoen op onze wang. En ze komt naast mij zitten. ‘Hoe is het met jullie?’ vraag ik. ‘Och meissie, wat missen we het… Jullie, de gezelligheid en natuurlijk moeders. Maar het was goed en hebben er vrede mee.’ Ik leg mijn hand op haar knie, ‘We missen haar en jullie ook!’ Ze knikt naar me en moet haar tranen bedwingen. ‘Weet je wat ik nooit meer vergeet, Eef? Dat je toen mijn moeder even alleen was en zo onrustig, je die muziek aan had gezet.’ Ik glimlach naar haar, het zijn de kleine dingen die het doen. Ik zie haar weer achter me staan in de verpleegkast helemaal in tranen, door de emotie kon ze haast niets zeggen. ‘Heb jij dat gedaan?’ Ik schrok omdat ik dacht dat ik iets fout deed. Ze zei, ‘Het kon ook alleen jij geweest zijn, we zijn zo dankbaar!’

De begrafenisondernemer komt binnen en vraagt ons te gaan staan. Meneer wordt binnengedragen door zijn zoon en schoonzoons. De blikken van alle drie de dochters zoeken ons in de overvolle kerk op. De emoties die erbij komen kijken maken altijd iets los. De professionaliteit verbergt die emotie weer een beetje. We openen de liturgie. En ik blader alvast vooruit om te kijken welke liedjes er gezongen gaan worden. Als kind ben ik katholiek opgevoed, dus ken ik de liedjes die in de andere kerken gezongen worden nauwelijks. Maar door al de begrafenissen en bijna altijd hetzelfde repertoire ben ik al aardig ingeburgerd. We horen mooie liederen, mooie levensverhalen en herinneringen. Er wordt zo vol liefde gesproken over zijn mooie leven, over hoe mooi deze bijzonder deze man was, maar vooral hoeveel liefde hij gaf. M’n ogen dwalen af naar zijn foto, wat een mooie man was het toch.

Dan is het tijd voor de overdenking en het woord wat centraal staat is liefde.

En dan bedenk ik mij... Ja, het woord is liefde.

Liefde voor je medemens,

Liefde voor elkaar,

Liefde voor alles wat leeft,

Liefde voor het leven wat komen gaat,

Maar niet te vergeten… De liefde voor het leven dat is geweest.