‘Ik voel de structuren van de botten, wat heeft deze mevrouw al veel moeten inleveren’

Stap in en ik neem je mee naar de volgende melding.

Ik zit met een collega op een A1-rit (spoed). We zijn op weg naar een mevrouw met de longziekte COPD, classificatie gold 4 (laatste fase van COPD). Ze is nu benauwd, ondanks dat haar zuurstof toediening verhoogd is. Ze is recent nog opgenomen geweest in het ziekenhuis met een exacerbatie (toename van benauwdheid) bij COPD. Met spoed gaan we ter plaatse en spreken een plan van aanpak af.

Aanrijdend bel ik met het ziekenhuis waar mevrouw bekend is. Dit doe ik om alvast geïnformeerd te zijn over hoe de vorige opname is verlopen en te weten te komen wat de behandelafspraken zijn. Uit dit overleg komt naar voren dat er niet invasief beademd meer wordt en geen reanimatie meer wordt toegepast. Wanneer er sprake is van invasief beademen betekent dit dat er narcose wordt toegediend en een tube in de luchtwegen wordt ingebracht, waarna er mechanische beademing wordt toegepast.

Bij de woning nemen we onze benodigdheden uit de ambulance direct mee naar binnen. We treffen mevrouw zittend op de rand van het bed aan. Ze heeft een hoge ademhalingsfrequentie en ze kan vier à vijf woorden achter elkaar zeggen. Op het oog lijkt er nog redelijk balans. De zuurstof is al op drie liter gezet. Mevrouw vertelt dat ze zich in paniek voelt, angst heeft en dat het zo niet meer lukt. Ik vraag of ik even naast haar op bed mag zitten. Ik zit naast een sterk vermagerde mevrouw. Het is een beeld van cachexie. Cachexie is een syndroom van ernstig gewichtsverlies en metabole ontregeling als uiting van onderliggend ziektebeeld. Het lichaam verricht enorm veel arbeid en het ademhalen kost zoveel energie dat het op den duur niet meer te compenseren is.

Het is heel belangrijk is om rustig te blijven, vertrouwen te geven en van daaruit te handelen. Elke vorm van gehaast gedrag werkt averechts en is ook niet nodig. Op dit moment is de saturatie 83% perifeer gemeten. Ik beluister nauwelijks ademgeruis. De thorax (borstkas) lijkt te bewegen in de vorm van een klapper die even open en dicht gaat. Ik stel voor om te beginnen met vernevelen met combivent. Dit medicijn verbetert de opname van zuurstof. Terwijl de medicatie zijn werk doet, loopt de saturatie op naar 90%. Ik bekijk de actuele medicatielijst, terwijl mijn collega de controles verder doet. De ademhalingsfrequentie ligt tussen de 30-35. In de hals zie ik dat de hulpademhalingsspieren volop gebruikt worden. De hartfrequentie is 130, de bloeddruk 150/90 en de lichaamstemperatuur is 36 graden. Ik breng een infuus in en we geven nog 200 mg hydrocortison intraveneus.

En dan plots zie ik dat mevrouw begint te transpireren. Ik leg mijn hand op haar voorhoofd en ze voelt nat en koud. De saturatie daalt naar 74%. Ik controleer de curve van de saturatie op de monitor. Deze is correct. We gaan over op CPAP, dit staat voor Continuous Positive Airway Pressure. Dit systeem met masker zorgt ervoor dat de longblaasjes aan het einde van de inademing meer opengaan door continu een hogere druk te creëren. Ik leg het uit aan mevrouw en laat het even bij mezelf zien hoe het masker komt te zitten en wat het gaat doen. Ook leg ik uit dat het wat meer lawaai maakt. Het is belangrijk om ook dit rustig te doen. Het masker kan ook paniek veroorzaken en averechts werken. Niet elke patiënt met COPD kan het verdragen.

De situatie lijkt te verbeteren. De saturatie stijgt naar 88%. Daar ben ik voor nu al tevreden mee. Het bewustzijn van mevrouw blijft goed. Een dalend bewustzijn kan namelijk duiden op hypercapnie, dat is een stapeling van CO₂ in het bloed doordat de gasuitwisseling in de longen ernstig verstoord is. We maken alles gereed. De brancard staat inmiddels langs het bed. Mevrouw kan nog staan en even draaien. Ik ga voor haar staan en hou haar vast. Ik voel de structuren van de botten, wat heeft deze mevrouw al veel moeten inleveren. Voorzichtig laten we haar zitten op de brancard. Telkens even wachten totdat de volgende stap kan.

We gaan naar het ziekenhuis. De situatie blijft ‘goed’. De saturatie zit nu op 93%. De CPAP wordt gecontinueerd op de SEH. Mevrouw wordt opgenomen. Wij nemen afscheid van mevrouw en familie. Ik neem de hand van mevrouw tussen mijn handen en maak even oogcontact. Een manier om even sterkte te wensen en gedag te zeggen, omdat praten op dit moment niet lukt.

Ambulancezorg is teamwork. Terwijl ik de focus heb bij de patiënt, regelt en assisteert mijn collega me bij alles. Een vloeiende samenwerking waarbij we samen voor hetzelfde doel gaan: excellente Ambulancezorg leveren.

Tot zover. 

Meer impressies over mijn ambulancewerk vind je ook op insta: ambulanceverpl_in_praktijk en op mijn FB-pagina Ambulanceverpleegkundige in Praktijk.